2017’de ekonomiyi politik gelişmeler şekillendirecek

2016’da Türkiye’de ve dünyada politik belirsizlikler gündemdeydi. The Economist tarafından yayınlanan The World in 2017 dergisinde (2017’de Dünya) küresel ekonominin hız kazanmakta zorlanacağı ve dünya ekonomisinde yeni normalin “cılız büyüme” olduğu yorumu yapıldı. Dergiye göre 2017'de ekonomiyi şekillendirecek unsurların başında politik gelişmeler gelecek. 

Dünya ve Türkiye ekonomisinin seyrinde 2016'da siyasetin gölgesi hissedildi. 2016’da küresel piyasalardaki yatırımcının tercihlerinin belirlenmesinde ABD seçimleri, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasına (Brexit) yönelik referandum ve son zamanlarda ise İtalya’daki kabine değişikliği gibi politik belirsizlikler etkili oldu. 2017'de de yatırımcının bir gözü merkez bankalarının kararlarında diğeri ise politikacılarda olacak. The Economist tarafından yayınlanan The World in 2017’de (2017’de Dünya) küresel ekonominin hız kazanmakta zorlanacağı ve dünya ekonomisinde yeni normalin “cılız büyüme” olduğu yorumu yapıldı. Dergiye göre yeni yılda ekonomiyi şekillendirecek unsurların başında politik gelişmeler gelecek. ABD’de 6 Kasım seçimleriyle göreve başlayan Donald Trump yönetimi bazılarına göre yeni bir dünya düzeninin başlangıcı olabilir. Trump yönetiminin altyapı harcamalarını artırma, vergileri indirme, parasal politikanın sıkılaştırılması konusunda daha ağır hareket etme planları ve ticarette nasıl bir politika izleyeceği yakından izlenecek. Yatırımcının odağında ayrıca Brexit’in İngiltere ve Avrupa ekonomisine etkisi olacak. İlkbahar aylarında yapılacak Fransa’daki başkanlık seçimleri ve muhtemelen eylülde yapılacak Almanya parlamento seçimleri de piyasaların radarında. Bunun nedeni ise seçimlerde sağ kanadın güçlenmesinin daha milliyetçi ve ticari işbirliğine daha mesafeli bir atmosfer yaratabilecek olması. 

En hızlı büyüme yüzde 5,2 ile 

Asya’da gerçekleşecek 

The Economic Intelligence Unit (EIU) tahminlerine göre küresel ekonomi cari fiyatlara göre önümüzdeki yıl art arda 6’ncı yıl yüzde 3’ün altında kalacak. 2008 krizinden sonra beklenen ancak bir türlü gelmeyen güçlü büyüme EIU’a göre 2017’de de yaşanmayacak. Reel olarak yüzde 4 büyüme genellikle güçlü bir performans kabul edilirken, yüzde 3 civarında gezinen büyüme rakamları normal kabul ediliyor. 2017’de dünya ekonomisinin sadece yüzde 2,5 büyüyeceği tahmininde bulunan EIU'e göre gelecek yıllarda da ekonomi bundan daha iyi bir büyüme sergileyemeyecek. 

Satın alma gücü paritesine bakıldığında ise 2017’de büyümenin yüzde 3,4 olması bekleniyor. 2017’de en hızlı büyüme yüzde 5,2 ile Asya’da gerçekleşecek. Sahra Altı Afrika yüzde 3,0, Ortadoğu ve Kuzey Afrika yüzde 2.8 ile Asya’yı takip edecek. Kuzey Amerika’da yüzde 2,3, Doğu Avrupa’da yüzde 1,9, Latin Amerika’da yüzde 1,7 ve Batı Amerika’da yüzde 1,1 büyüme bekleniyor. ‘Zayıflık her yerde’ diyen The Economist’e göre ABD gelecek yıl yüzde 2,5 büyümeyi aşamayacak. Euro Bölgesi’nde altı yıldır büyüme yüzde 2’nin altında kalırken, AB’den çıkma hazırlığı yapan İngiltere’de ekonominin sadece yüzde 1,4 büyüyeceği tahminleri yapılıyor. 

Yine büyüme tahminlerine göre Japonya yüzde 1’e bile ulaşamayacak. Borç yükü altında ezilmeye başlayan ve konut sektöründeki yavaşlamanın iyice hissedildiği Çin’de 2017’de ekonominin yüzde 6,0 genişlemesi beklenirken, gelecek yıl büyüme ani bir frenle yüzde 4’e inebilir. Dünyanın ağır topları arasında sadece Hindistan’ın yüzde 7,5’lik sağlam bir performans göstermesi bekleniyor. İki yıl süren resesyondan sonra Rusya ise yeniden büyümeye geçecek. 

Türkiye için iyimser tahmin 

Finans kuruluşlarının Türkiye için 2017 yılı büyüme tahminleri yüzde 2,6 ile 3,3 arasında değişirken, The Economist Türkiye için iyimser tahminde bulunanlar arasında. Dergiye göre Türkiye ekonomisi gelecek yıl yüzde 3,3 büyüyecek. IMF, Türkiye’nin 2017’de yüzde 3, Morgan Stanley yüzde 2,6 büyüyeceğini öngörüyor. Türkiye’de yaşanan darbe girişiminin AKP hükümetine desteği artırdığı yorumunu yapan dergi, 2017’de Türkiye’de kişi başına gelirin 9.821 dolar olarak gerçekleşeceği tahmininde bulundu. Satın alma gücü paritesine göre ise kişi başına gelir 21.800 doları bulacak. Enflasyon oranını yüzde 7,2, bütçe açığının GSYH’ye oranını yüzde 2 olarak öngördü. 

Gıda enflasyonuna bakıldığında, 2017 yılında yüzde 7 olarak gerçekleşmesi ve sonrasında nispeten yatay seyir izlemesi bekleniyor. Brent tipi ham petrol yıllık ortalama fiyatının 2017 yılında 50,7 dolar/ varil civarında olması ve sonrasında ise tedrici olarak yükseleceği varsayıldı. Bu varsayımlara göre TÜFE yıllık artış oranının 2017 yılında yüzde 6,5’e gerileyeceği, Orta Vadeli Program (OVP) döneminin sonunda ise yüzde 5 olarak gerçekleşeceği öngörülüyor. 

2015 yılında TÜFE artış oranı yüzde 8,8 olarak kaydedildi. 2016 yılı Ocak- Ekim döneminde ise TÜFE birikimli artış oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık 1,6 puan azalarak yüzde 7,2 olarak gerçekleşti. Bu gelişmede, yıl genelinde olumlu seyreden gıda fiyatları ve Türk lirasındaki değer kaybının enflasyon üzerindeki etkilerinin azalması sonucu çekirdek enflasyondaki azalma etkili oldu. 

Öte yandan, tütün ürünleri fiyatlarındaki belirgin artış ise TÜFE birikimli artış oranındaki yavaşlamayı sınırladı. TÜFE’de 2016 yılı Ekim ayı itibarıyla yıllık artış hızı yüzde 7,16’ya geriledi. Yılın geri kalanında TÜFE yıllık artış oranının yatay bir seyir izlemesi ve yıl sonunda yüzde 7,5 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. 2016 yılının genelinde, küresel finansal koşulları görece iyileşme göstererek, yurt içi kredi artış hızı yavaşladı ve artan dış ticaret hadleri dış dengeyi iyileştirici şekilde gerçekleşti. Bu gelişmeler sonucunda TCMB 2015 yılında ilan ettiği şekilde, geleneksel olmayan para politikası çerçevesini terk ederek ve faiz koridorunu politika faizi etrafında daha simetrik hale getirecek şekilde daraltarak, 2016 yılı Mart ayından itibaren faiz koridorunun üst bandında toplamda 250 baz puan indirimine gitti. Bunun yanı sıra TCMB, finansal istikrarı destekleyici, döviz ve Türk Lirası likiditesini düzenleyici adımlar attı. Bu doğrultuda, zorunlu karşılık oranları düşürülerek, teminat koşulları sadeleştirildi.